Кардиоваскуларните заболувања претставуваат водечка причина за смрт кај жените ширум светот, но и понатаму често остануваат недоволно препознаени и потценети. Многу жени над 40 години сè уште веруваат дека срцевите заболувања се „машки проблем“, но реалноста е поинаква. Проблемот е што кај жените симптомите често се многу посуптилни од типичната силна болка во градите која најчесто се поврзува со срцев удар кај мажите.
Кај многу жени, предупредувачките знаци може да се појават како замор, гадење, отежнато дишење, вртоглавица, болка во грбот, болка во вилицата или необично потење. Овие симптоми често погрешно се препишуваат на стрес, анксиозност, менопауза, проблеми со желудникот или едноставно исцрпеност. Поради тоа, многу жени доцна бараат медицинска помош, кога болеста веќе е во понапредна фаза.
Зошто срцевите болести кај жените често се пропуштаат?
Жените можат со години да развиваат „тивка“ кардиоваскуларна болест пред таа да биде откриена. Високиот крвен притисок, покачениот холестерол, инсулинската резистенција, дијабетесот, обезноста, пушењето, хроничниот стрес и хормоналните промени по менопаузата значително го зголемуваат ризикот.
Дополнителен проблем е што жените многу често го ставаат здравјето на семејството пред сопственото. Многу од нив продолжуваат со секојдневните активности и покрај симптомите, мислејќи дека се само уморни или преоптоварени.
Во одредени случаи, дури и медицинските прегледи може првично да не ја препознаат кардиоваскуларната болест бидејќи симптомите се атипични. Затоа превентивната кардиологија и раната проценка на ризик се исклучително важни кај жените над 40 години.
Симптоми кои жените не треба да ги игнорираат
Симптомите на срцеви заболувања кај жените често се суптилни и постепено се развиваат. Важно е да се обрне внимание на:
- Необичен замор или губење на енергија
- Отежнато дишење при минимална физичка активност
- Притисок, тежина или непријатност во градите
- Болка во грбот, вилицата, вратот или рамената
- Гадење или чувство слично на лоша дигестија
- Вртоглавица или несвестица
- Палпитации или неправилен срцев ритам
- Оток на нозете или зглобовите
Дури и благи симптоми не треба да се игнорираат доколку се повторуваат или постепено се влошуваат.
Дијагностика и опции за третман
Раното откривање може да спречи сериозни компликации како срцев удар, мозочен удар, аритмии или срцева слабост. Кардиологот може да препорача:
- Мерење на крвен притисок
- ЕКГ (електрокардиограм)
- Ехокардиографија
- Тест на оптоварување
- Лабораториски анализи за холестерол, шеќер и воспалителни маркери
- Проценка на кардио-метаболен ризик
Третманот зависи од основната причина и може да вклучува промени во животниот стил, нутритивен план, контрола на телесната тежина, прекин на пушење, контрола на крвен притисок, терапија за холестерол, регулирање на дијабетесот и редовни кардиолошки контроли.
Многу жени имаат корист од интегриран пристап кој вклучува кардиологија, ендокринологија, нутриционизам и лабораториска дијагностика.
Кога треба да побарате медицинска помош?
Побарајте медицинска помош веднаш доколку имате:
- Болка или притисок во градите
- Ненадејно отежнато дишење
- Силна вртоглавица или несвестица
- Брз или неправилен срцев ритам
- Симптоми кои се влошуваат при физичка активност
- Постојан необичен замор
Превентивните прегледи се особено важни за жени над 40 години, особено ако постои семејна историја на срцеви заболувања, висок крвен притисок, дијабетес или пушење.
Најчесто поставувани прашања (FAQ)
Дали жените можат да имаат срцева болест без болка во градите?
Да. Многу жени чувствуваат замор, гадење, отежнато дишење или болка во грбот наместо класична болка во градите.
На која возраст жените треба да започнат со кардиолошки прегледи?
Превентивните кардиолошки прегледи се препорачуваат по 40-тата година, или порано ако постојат ризик фактори.
Дали заморот сам по себе може да биде знак за срцева болест?
Да. Постојан или необичен замор може да биде ран симптом на кардиоваскуларно заболување кај жените.
Дали стресот го зголемува ризикот од срцеви заболувања?
Да. Хроничниот стрес придонесува за висок крвен притисок, воспаление и зголемен кардиоваскуларен ризик.
Дали срцевите заболувања може да се превенираат?
Во многу случаи — да. Раното откривање, контрола на ризик факторите, здравите животни навики и редовните прегледи значително го намалуваат ризикот.
👉Закажете превентивен кардиолошки или целокупен интернистички преглед овде
Д-р Маја Врчаковска (интернист-кардиолог)
