Тироидна жлезда и исхрана: Зошто храната е важна за вашите хормони и здравјето на срцето
Секоја година на 25-ти мај, здравствените организации ширум светот го одбележуваат Светскиот ден на тироидната жлезда , додека целата недела е посветена на подигање на свеста за заболувањата на тироидната жлезда преку Меѓународната недела за подигање на свеста за тироидната жлезда 2026.
Целта на овие иницијативи е да се едуцираат пациентите за важноста на раното препознавање на тироидните нарушувања, кои често можат да останат незабележани со години.
Тироидната жлезда е мал орган со форма на пеперутка, сместен во предниот дел на вратот. Иако е мала, таа има огромно влијание врз организмот. Нејзините хормони го регулираат:
- метаболизмот
- нивото на енергија
- телесната температура
- работата на срцето
- варењето
- расположението
Кога тироидната жлезда не функционира правилно, можат да бидат засегнати повеќе органи и системи — особено срцето и кардиоваскуларниот систем.
Како исхраната влијае врз тироидната жлезда?
Тироидната жлезда зависи од внесот на одредени хранливи материи за нормално создавање и регулација на хормоните. Неправилната исхрана и недостатокот на важни витамини и минерали може да придонесат за нарушување на нејзината функција.
Јод
Јодот е една од најважните состојки за создавање на тироидни хормони. И недостатокот и прекумерниот внес можат негативно да влијаат врз жлездата.
Извори на јод:
- морска храна
- јајца
- млечни производи
- јодирана сол
Селен
Селенот помага во заштита на тироидната жлезда од воспаление и оксидативен стрес, а истовремено учествува во правилна активација на хормоните.
Добри извори:
- бразилски ореви
- риба
- јајца
- сончоглед
Железо, цинк и витамин Д
Недостатокот на железо и цинк може да придонесе за:
- замор
- слабост
- опаѓање на косата
- нарушување на метаболизмот
Ниските вредности на витамин Д често се поврзуваат со автоимуни заболувања на тироидната жлезда, како што е Hashimoto тиреоидитис.
Симптоми кои не треба да се игнорираат
Тироидните нарушувања често се развиваат постепено и симптомите можат лесно да се припишат на стрес или замор.
Најчести симптоми:
✔ хроничен замор
✔ промени во телесната тежина
✔ забрзана работа на срцето
✔ анксиозност
✔ чувствителност на студ или топлина
✔ покачен крвен притисок
✔ опаѓање на косата
Тироидната жлезда и здравјето на срцето
Тироидните хормони директно влијаат врз:
- срцевиот ритам
- крвниот притисок
- циркулацијата
- нивото на холестерол
Нелекуваните тироидни заболувања може да го зголемат ризикот од:
- аритмии
- хипертензија
- срцева слабост
- кардиоваскуларни заболувања
Поради тоа, современиот пристап бара соработка помеѓу:
🫀 кардиолог
🦋 ендокринолог
🥗 нутриционист
🧪 лабораториска дијагностика
Q&A – Најчести прашања од пациенти
Дали исхраната може да ја излекува тироидната болест?
Не. Исхраната е важен дел од поддршката на тироидното здравје, но не може да ја замени медицинската терапија и редовните контроли.
Дали проблемите со тироидната жлезда влијаат врз срцето?
Да. Нарушувањата на тироидната жлезда можат да предизвикаат неправилен срцев ритам, покачен притисок и зголемен кардиоваскуларен ризик.
Дали заморот секогаш значи проблем со тироидната жлезда?
Не секогаш, но хроничниот замор е чест симптом и треба да се направи медицинска проценка.
Кои анализи се најважни?
Најчесто се проверуваат:
- TSH
- FT4
- FT3
- анти-TPO антитела
- липиден профил
- шеќер во крв
Кога треба да посетам лекар?
Ако имате симптоми како замор, палпитации, промени во тежината или семејна историја на тироидни заболувања, потребен е преглед.
👉Закажете консултација по ендокринологија овде (Проф. д-р Саша Јовановска Мишевска – интернист-ендокринолог)
👉Закажете кардиолошки или целокупен интернистички преглед овде (Д-р Маја Врчаковска – интернист-кардиолог)
👉Закажете консултација со нутриционист (м-р Александра Пренџова-дипломиран технолог по нутриција)
