Срцевите заболувања се една од водечките причини за заболување и смртност во светот. Добрата вест е дека многу кардиоваскуларни проблеми можат да се спречат. Превентивната кардиологија се фокусира на рано откривање на ризик факторите и преземање мерки кои го штитат срцето пред да се развие болест.
Многу луѓе посетуваат кардиолог дури кога ќе се појават симптоми. Сепак, редовното следење и превентивната грижа можат значително да го намалат ризикот од срцев удар, мозочен удар и други кардиоваскуларни компликации.
Зошто е важна превентивната кардиологија?
Вашето срце работи постојано — 24 часа на ден — за да ја пумпа крвта низ телото. Со текот на времето, фактори како висок крвен притисок, покачен холестерол, пушење, дијабетес, неправилна исхрана и недостаток на физичка активност можат да ги оштетат крвните садови и да го зголемат ризикот од срцеви заболувања.
Целта на превентивната кардиологија е да:
- ги открие ризик факторите навреме
- го следи здравјето на срцето редовно
- поттикне здрави животни навики
- спречи сериозни состојби како срцев удар, мозочен удар и срцева слабост
Важноста на годишните кардиолошки прегледи
Дури и ако се чувствувате здраво, годишниот кардиолошки преглед може да открие проблеми пред да се појават симптоми.
Типичен превентивен кардиолошки преглед може да вклучува:
- мерење на крвен притисок
- лабораториски анализи за холестерол и шеќер во крвта
- електрокардиограм (ЕКГ) за проценка на срцевиот ритам
- проценка на ризик врз основа на возраст, семејна историја и начин на живот
Лицата над 40 години, луѓе со семејна историја на срцеви заболувања и пациенти со дијабетес или висок холестерол имаат најголема корист од редовните прегледи.
Раното откривање овозможува навремено преземање превентивни мерки.
Следење на крвниот притисок
Високиот крвен притисок (хипертензија) често се нарекува „тивок убиец“, бидејќи во многу случаи нема јасни симптоми сè додека не настане оштетување.
Долгорочно неконтролираната хипертензија го зголемува ризикот од:
- срцев удар
- мозочен удар
- заболувања на бубрезите
- срцева слабост
Нормалниот крвен притисок обично е околу 120/70 mmHg.
Пациентите треба да го проверуваат крвниот притисок:
- при редовни лекарски прегледи
- дома со апарат за мерење притисок
- почесто доколку веќе има дијагностицирана хипертензија
Редовното следење овозможува навремено откривање на промени.
Животни навики кои го штитат срцето
Најмоќните алатки во превентивната кардиологија се здравите животни навики. Малите секојдневни промени можат значително да го намалат ризикот од кардиоваскуларни заболувања.
1. Редовна физичка активност
Физичката активност го зајакнува срцето и ја подобрува циркулацијата. Се препорачуваат најмалку 150 минути умерена физичка активност неделно, како брзо одење, возење велосипед или пливање.
2. Здрава исхрана
Исхраната богата со зеленчук, овошје, интегрални житарки, риба и здрави масти придонесува за здраво срце. Намалувањето на солта, преработената храна и заситените масти помага во контрола на крвниот притисок и холестеролот.
3. Престанок на пушење
Пушењето ги оштетува крвните садови и го забрзува создавањето на наслаги во артериите. Откажувањето од пушење значително го намалува ризикот од срцеви заболувања.
4. Одржување на здрава телесна тежина
Прекумерната телесна тежина го оптоварува срцето и го зголемува ризикот од висок крвен притисок, дијабетес и нарушен холестерол.
5. Контрола на стресот и квалитетен сон
Хроничниот стрес и недостатокот на сон можат да влијаат врз крвниот притисок и здравјето на срцето. Се препорачуваат 7–8 часа сон дневно.
Кога треба да побарате лекарска помош?
Иако превенцијата е најважна, одредени симптоми не треба да се игнорираат.
Побарајте лекарски преглед ако почувствувате:
- болка или притисок во градите
- отежнато дишење
- срцебиење или неправилен пулс
- вртоглавица или губење на свест
- необјаснив замор
Овие симптоми не секогаш значат срцево заболување, но потребна е лекарска проценка.
Често поставувани прашања (FAQ)
Колку често треба да го проверувам здравјето на срцето?
Повеќето возрасни треба да прават кардиолошки преглед еднаш годишно, особено по 40-тата година.
Дали срцевите заболувања можат да се спречат?
Во многу случаи, ризикот може значително да се намали со здрав начин на живот и редовни медицински контроли.
Дали високиот крвен притисок има симптоми?
Најчесто нема симптоми, па затоа редовното мерење е многу важно.
Кој е најважниот фактор за здраво срце?
Комбинацијата од здрава исхрана, физичка активност, престанок на пушење и контрола на крвниот притисок и холестеролот е најважна.
На која возраст треба да започнат кардиолошките проверки?
Основните проверки како мерење на крвен притисок и холестерол се препорачуваат уште во раната зрелост, а по 40-тата година се препорачуваат редовни кардиолошки прегледи.
👉Закажете превентивен кардиолошки или целокупен интернистички преглед овде
Д-р Маја Врчаковска (интернист-кардиолог)
